چرا لاستیک گران می شود ؟

چرا لاستیک گران می شود ؟

اگر به تازگی برای تعویض لاستیک خودروی خود، برای مثال جهت خرید لاستیک ال 90 یا خرید لاستیک کیا سراتو، به بازار سر زده باشید، احتمالا با قیمت هایی روبرو شده اید که شما را شگفت زده کرده است. بازار تایر، این روزها بار دیگر به یکی از دغدغه های اصلی رانندگان تبدیل شده است. اما پشت پرده این افزایش قیمت ها چه می گذرد؟ سه بازیگر اصلی این میدان یعنی انجمن صنعت تایر، وزارت صمت و اتاق اصناف، هر یک قطعه ای از این پازل پیچیده را روشن می کنند.

متهم ردیف اول: دلار و هزینه مواد اولیه

مصطفی تنها، سخنگوی انجمن صنعت تایر، انگشت اتهام را مستقیما به سمت ساختار هزینه های تولید نشانه می رود. به گفته او، ریشه اصلی و پاسخ اینکه چرا لاستیک گران می شود، را باید در هزینه های تولید جستجو کرد؛ جایی که حدود ۸۰ درصد از قیمت تمام شده یک حلقه لاستیک به مواد اولیه اختصاص دارد. این سهم که پیش از این نیز بالا بود، با جهش های اخیر نرخ ارز حدود ۵ درصد سنگین تر هم شده است.

بسیاری تصور می کنند تایری که در داخل تولید می شود، نباید از نوسانات ارزی تاثیر بپذیرد. اما تنها با رد این تصور می گوید: «حدود ۳۰ درصد از ارزش مواد اولیه مورد نیاز ما وارداتی است.» این وابستگی باعث می شود حتی تولیدات داخلی نیز به شدت در برابر طوفان ارزی آسیب پذیر باشند.

سد بزرگ سرمایه گذاری: قیمت گذاری دستوری

چرا با وجود نیاز بازار، تولید تایر در کشور به اندازه کافی رشد نمی کند؟ سخنگوی انجمن تایر، «قیمت گذاری دستوری» را مانع اصلی می داند. او توضیح می دهد که پنج طرح بزرگ برای ساخت کارخانه تایر در کشور طراحی شد، اما هیچ کدام به نتیجه نرسیدند، زیرا سرمایه گذار به دلیل نبود صرفه اقتصادی از ورود به این حوزه منصرف شد. در اقتصادی که تورم بالاست و نمی توان سود را پیش بینی کرد، سرمایه گذاری شکل نمی گیرد. نتیجه این وضعیت چیست؟ در حال حاضر تنها یک سوم نیاز کشور به تایرهای باری رادیال در داخل تولید می شود و باقی آن باید از طریق واردات تامین شود.

نگاه دولت: تلاش برای ایجاد تعادل

در سوی دیگر ماجرا، وزارت صمت رویکرد متفاوتی را دنبال می کند. ابراهیم شیخ، معاون وزیر صمت، استراتژی دولت را سپردن بازار به دست تولیدکنندگان داخلی اعلام می کند. به همین دلیل، واردات تایر در سال جاری ۵۰ درصد کاهش یافته است.

او تاکید می کند که سیاست دولت، ایجاد یک «تعادل قیمتی» است؛ به این معنی که قیمت ها نه آنقدر بالا بروند که به مصرف کننده فشار بیاید و نه آنقدر پایین بمانند که به تولیدکننده و زیرساخت حمل ونقل کشور آسیب بزند. معاون وزیر صمت با تایید وارداتی بودن بیش از نیمی از مواد اولیه، راهکار وزارتخانه را «اصلاح تدریجی قیمت ها» و پرهیز از شوک ناگهانی به بازار می داند.

نسخه شفابخش بازار چیست؟

رضا عباس آبادی دانشور، رئیس کمیسیون تخصصی لاستیک اتاق اصناف ایران، یک شرط اصلی برای آرامش بازار معرفی می کند: ثبات نرخ ارز. او معتقد است اگر قیمت ارز مهار شود، شاهد افزایش قیمت جدیدی در بازار نخواهیم بود و تنها رشد سالانه هزینه ها (حدود ۲۰ درصد) روی قیمت ها اعمال خواهد شد. به گفته او، تجربه سال های اخیر نشان داده که همکاری میان تولیدکنندگان و دولت توانسته ثبات نسبی را به بازار بازگرداند و مهم ترین عامل برای تنظیم بازار، تداوم تولید و فراوانی کالا است.

جمع بندی:

به نظر می رسد گرانی لاستیک یک مشکل تک بعدی نیست. از یک سو، وابستگی به مواد اولیه وارداتی و نوسانات ارز، هزینه ها را بالا می برد و از سوی دیگر، سیاست های قیمت گذاری، انگیزه سرمایه گذاری برای افزایش تولید را کاهش داده است. در این میان، مصرف کننده نهایی است که با چالش تامین لاستیک با قیمت مناسب روبرو می شود. راه حل، همانطور که فعالان بازار می گویند، در گرو ایجاد یک اقتصاد باثبات و قابل پیش بینی است.