بررسی خطرات بالا رفتن سن تایر
خطرات بالا رفتن سن تایر و اهمیت تعویض به موقع آن
بسیاری از رانندگان تصور میکنند تا زمانی که آج تایر سالم است، نیازی به تعویض آن ندارند. اما واقعیت این است که خطرات بالا رفتن سن تایر بسیار جدی تر از ظاهر آن است. تحقیقات نشان میدهد که با گذشت زمان، مواد شیمیایی و کائوچوی به کار رفته در تایر خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهند. این موضوع باعث میشود لاستیک به تدریج خشک و شکننده شود. وقتی انعطاف پذیری تایر کم شود، ترک های ریزی در لایه های داخلی و خارجی ایجاد میشود که زمینه ساز حوادث ناگواری در جاده خواهد بود. برای حفظ سلامت خود، بهتر است همواره از مراکز معتبر اقدام به خرید و قیمت انواع لاستیک نمایید تا از تازه بودن تاریخ تولید مطمئن باشید.
چطور تاریخ تولد و مرگ لاستیک را بفهمیم؟
برای اینکه اسیر خطرات بالارفتن سن تایر نشوید، اولین قدم یادگیری خواندن کد مرموز روی لاستیک است. روی دیواره بیرونی تمام لاستیک های استاندارد، یک کد چهار رقمی در کنار عبارت DOT درج شده است. این چهار رقم شناسنامه لاستیک شماست.
نحوه خواندن آن بسیار ساده است:
- دو رقم اول: نشان دهنده هفته تولید است.
- دو رقم دوم: نشان دهنده سال تولید میلادی است.
برای مثال اگر روی لاستیک عدد “1522” را دیدید، یعنی این تایر در هفته پانزدهم سال 2022 تولید شده است. اگر صاحب خودروهای پرتیراژ داخلی هستید و قصد خرید لاستیک پژو 405 یا مدل های مشابه را دارید، حتما قبل از پرداخت وجه، این کد را چک کنید.
یک قانون طلایی وجود دارد: عمر مفید لاستیک معمولا بین 5 تا 6 سال است. حتی اگر لاستیک در انبار مغازه مانده باشد و اصلا زیر ماشین نرفته باشد، بعد از گذشت این زمان کیفیتش افت می کند. پس فریب ظاهر نو و تمیز لاستیک را نخورید، چون باطن آن ممکن است فاسد شده باشد.
چه عواملی لاستیک را زودتر پیر می کنند؟
عمر 5 ساله یک عدد کلی است. شرایط نگهداری و رانندگی شما می تواند این زمان را کوتاه تر کند و خطرات بالا رفتن سن تایر را جلو بیندازد. عوامل اصلی پیری زودرس تایر عبارتند از:
- نور خورشید: اشعه ماورا بنفش (UV) دشمن اصلی پلاستیک است و باعث خشک شدن و ترک خوردن آن می شود.
- بار سنگین: اگر همیشه صندوق عقب پر از بار دارید یا با خودرو بارکشی می کنید، فشار مضاعفی به ساختار تایر وارد می شود. این موضوع به خصوص برای کسانی که قصد خرید لاستیک تویوتا هایلوکس آفرود و خودروهای باری را دارند بسیار مهم تر است.
- فشار باد نامناسب: تنظیم نبودن باد (چه کم و چه زیاد) باعث می شود لاستیک بیش از حد داغ شود یا سایش نامتقارن پیدا کند.
- رانندگی هیجانی: ترمزهای شدید، شتاب گیری ناگهانی و پیچیدن با سرعت بالا، عمر لاستیک را مثل برق و باد کم می کند.
به یاد داشته باشید که صرفه جویی در خرید لاستیک و استفاده از تایرهای تاریخ گذشته، قماری است که بازنده آن خودتان و سایر رانندگان جاده خواهید بود. توصیه می کنیم هر 6 سال یکبار، فارغ از میزان کارکرد، لاستیک ها را عوض کنید.
عواقب رانندگی با لاستیک های کهنه و خطرات بالا رفتن سن تایر
شاید بپرسید چرا اینقدر روی خطرات بالارفتن سن تایر تاکید داریم؟ لاستیک کهنه فقط یک تکه پلاستیک سفت نیست، بلکه منشا حوادثی است که گاهی جبران ناپذیرند. در ادامه دلایل فنی خطرناک بودن این تایرها را به زبان ساده توضیح می دهیم.
- تبدیل شدن تایر به بمب ساعتی (تجمع گرما)
وقتی لاستیک خشک و قدیمی می شود، انعطاف پذیری اش را از دست می دهد. در حین رانندگی، اصطکاک باعث تولید گرما می شود. لاستیک سالم این گرما را دفع می کند، اما لاستیک کهنه گرما را در خود حبس می کند. این تجمع حرارت، به خصوص در سرعت های بالا، می تواند باعث فروپاشی ساختار داخلی تایر و انفجار ناگهانی آن شود.
- سُر خوردن روی آب (هیدروپلینینگ)
لاستیک های نو خاصیت آب گریزی دارند و آب را از بین شیارهای خود به بیرون پرتاب می کنند. اما با کهنه شدن تایر، این ویژگی ضعیف می شود. در این حالت یک لایه آب بین لاستیک و آسفالت قرار می گیرد و ماشین عملا روی آب شناور می شود. این اتفاق برای خودروهای سبک و هاچ بک بسیار خطرناک است. اگر مالک چنین خودروهایی هستید، هنگام خرید لاستیک مناسب 207 حتما به تاریخ تولید دقت کنید تا در روزهای بارانی کنترل ماشین را از دست ندهید.
- خداحافظی با ترمز در یخ و برف
لاستیک سالم نرم است و مثل چسب به سطح جاده می چسبد. اما لاستیک تاریخ گذشته مثل پلاستیک فشرده سفت شده است. رانندگی با چنین لاستیکی در زمستان، مثل راه رفتن با کفش مجلسی روی یخ است. عدم چسبندگی باعث می شود ماشین با کوچکترین ترمز یا فرمان دادن، از مسیر خارج شود.
- پنچری های بی دلیل و افت فشار
یکی دیگر از خطرات بالارفتن سن تایر، نشت هوا از منافذ ریز به وجود آمده در بافت لاستیک است. ممکن است مدام حس کنید باد لاستیک کم می شود و نیاز به تنظیم باد دارید. این افت فشار مداوم، در سرعت های بالا ریسک ترکیدن تایر را به شدت افزایش می دهد.
- افزایش طول خط ترمز
در شرایط اضطراری، هر سانتی متر هم مهم است. لاستیک های فرسوده به دلیل خشکی، اصطکاک لازم با آسفالت را ایجاد نمی کنند. نتیجه این است که وقتی ترمز می گیرید، ماشین مسافت بیشتری را طی می کند تا متوقف شود. همین چند متر اضافه می تواند تفاوت بین یک ترمز امن و یک تصادف سنگین باشد.
- خرج تراشی برای جلوبندی
لاستیک خشک و سفت، ضربات جاده را جذب نمی کند و آنها را مستقیم به سیستم تعلیق و جلوبندی خودرو منتقل می کند. این یعنی خطرات بالا رفتن سن تایر فقط جانی نیست، بلکه باعث خرابی زودرس قطعات ماشین و افزایش هزینه های تعمیرات هم می شود.
راهنمای نگهداری برای افزایش طول عمر تایر
اگر می خواهید لاستیک هایتان عمر مفید واقعی خود را طی کنند، باید مثل چشمانتان از آنها مراقبت کنید. مهم ترین اصل، تنظیم باد منظم است.
بیشتر رانندگان فقط وقتی لاستیک پنچر می شود سراغ آن می روند، اما شما باید ماهی یکبار باد لاستیک را چک کنید. تنظیم باد نه تنها عمر تایر را زیاد می کند، بلکه مصرف سوخت را هم پایین می آورد. فشار باد کم باعث می شود سطح بیشتری از لاستیک با زمین تماس داشته باشد و اصطکاک و گرما بالا برود.
نکته مهم: اگر ماشین دوگانه سوز دارید یا صندوق عقب سنگینی دارید، باید باد چرخ های عقب را حدود 2 تا 3 واحد بیشتر از حد استاندارد بزنید. همچنین قبل از سفرهای جاده ای طولانی، اضافه کردن 1 تا 2 واحد باد توصیه می شود.
یکی دیگر از ترفندهای حرفه ای، جابجایی ضربدری لاستیک هاست. چون فشار روی چرخ های جلو و عقب یکسان نیست، بهتر است هر 12 تا 15 هزار کیلومتر جای چرخ های جلو و عقب را عوض کنید تا سایش آن ها یکدست شود و از خطرات بالارفتن سن تایر به صورت نامتقارن جلوگیری کنید.
خرید مطمئن از فروشگاه کسری تایر
بهترین راه برای فرار از خطرات بالا رفتن سن تایر، تهیه محصول از فروشگاه های تخصصی است که گردش کالای بالایی دارند و تایر را در انبار استاندارد نگهداری میکنند. کسری تایر با ارائه تنوع بی نظیری از برندهای داخلی و خارجی، این اطمینان را به شما میدهد که محصولاتی با تاریخ تولید روز دریافت کنید. شما میتوانید به صورت حضوری در دفتر سیتی سنتر یا به صورت آنلاین از سایت کسری تایر، خریدی هوشمندانه و ایمن را تجربه کنید.
سوالات متداول درباره خطرات بالا رفتن سن تایر
1- آیا تایر نو که در انبار بوده هم منقضی میشود؟ بله، فرآیند اکسیداسیون و خشک شدن ترکیبات لاستیک حتی بدون استفاده هم ادامه دارد. تایری که بیش از 6 سال از تولیدش گذشته باشد، برای رانندگی ایمن نیست.
2- از کجا بفهمیم تایر ما به دلیل سن بالا ترک خورده است؟ با نگاه دقیق به دیواره تایر و بین آج ها، اگر ترک های مویی و ریز مشاهده کردید، نشان دهنده اتمام عمر مفید و بالا بودن سن تایر است.
3- آیا جابجایی تایر ها مانع از فرسودگی ناشی از سن میشود؟ خیر، جابجایی فقط سایش فیزیکی را یکنواخت میکند، اما جلوی تغییرات شیمیایی و پیر شدن مواد اولیه تایر را نمیگیرد.
4- کد چهار رقمی روی لاستیک دقیقا چه معنایی دارد؟
این کد نشان دهنده زمان تولید است. دو رقم اول هفته تولید و دو رقم دوم سال تولید میلادی را نشان می دهد. مثلا کد 1023 یعنی تایر در هفته دهم سال 2023 ساخته شده است.
5- مهم ترین نشانه ظاهری فاسد شدن لاستیک چیست؟
ظهور ترک های ریز روی دیواره جانبی یا بین آج ها، تغییر رنگ لاستیک به خاکستری کدر و سفت و خشک شدن سطح تایر از اصلی ترین نشانه های پایان عمر مفید آن است.
6- چرا لاستیک های قدیمی در جاده خیس خطرناک ترند؟
چون لاستیک با گذشت زمان خشک و سخت می شود و دیگر نمی تواند چسبندگی لازم را با سطح جاده ایجاد کند. همچنین قابلیت دفع آب شیار ها کم شده و احتمال لیز خوردن خودرو بسیار زیاد می شود.
